روانشناسی مُدرن

غذاهاي نذري انواع و اقسام مختلفي دارد. قيمه‌پلو، قورمه‌سبزي، زرشك‌پلو با مرغ، عدس‌پلو، عدسي، آبگوشت، آش، شله زرد، حلوا، كاچي، شربت، شيرگرم و چاي ازجمله نذري‌هايي است كه در اغلب شهرها توزيع مي‌شود و هركدام از آنها مزايا و معايب خود را دارد و در تهيه و طبخ آنها بايد جزئيات متفاوتي را در نظر گرفت.

خورش قيمه يكي از رايج‌ترين و البته مطبوع‌ترين غذاهاي نذري است. اين خورش به دليل مواد اوليه‌اي چون لپه، پياز، گوشت و سيب‌زميني به همراه برنج، غذايي سالم و منبع غني از آهن است؛ اما متاسفانه برخي از هيات‌ها براي سرخ‌كردن خلال سيب‌زميني، پياز يا تفت‌دادن گوشت به جاي استفاده از روغن مخصوص سرخ‌كردن از دنبه حرارت‌ديده آب شده يا روغن نباتي جامد با اسيد چرب ترانس بالا استفاده مي‌كنند. اين روغن به دليل آن‌كه طعمي مشابه كره دارد و غذا را بسيار لذيذ و دلچسب مي‌كند نظر بيشتر آشپزها را به خود جلب كرده است، اما بايد بدانيد مصرف غذاهاي حاوي اين روغن براي بيماران قلبي ـ عروقي با چربي خون بالا بسيار مضر و خطرناك است. از سوي ديگر طبخ‌كنندگان به دليل كمبود جا يا وقت از يك روز قبل سيب‌زميني اين خورش را خلال و به منظور جلوگيري از سياه‌شدن، آن را در آب مي‌ريزند. در اين شرايط ويتامين C سيب‌زميني در آب حل و در نهايت خارج مي‌شود. موضوع ديگر مواد رنگ‌دهنده يا طعم‌زايي كه گاهي به جاي زعفران استفاده مي‌شود كه اگر اين مواد، غير خوراكي و بيش از دز استاندارد مصرف شود، غذا را به طور نسبي سمي و ناسالم مي‌كند.

بنابراين از پوست کندن و خلال زودهنگام سيب‌زميني خودداري كنيد. به ميزان مناسب از روغن مخصوص سرخ‌كردن استفاده كنيد. اگر خريد زعفران برايتان مقدور نيست به جاي استفاده از پودرهاي رنگي و طعم‌دار با ادويه‌جات مختلف و رب غذا را رنگين كنيد. اگر ميزان استفاده از رب زياد بود از افزودن نمك اجتناب كنيد، چرا كه اغلب رب‌هاي صنعتي حاوي ميزان زياد نمك بوده و شوري دوچندان غذا براي عزاداران مبتلا به پرفشاري خون بسيار خطرناك است.

قورمه‌سبزي يكي ديگر ازغذاهاي محبوب ايراني است و در ايام محرم طرفداران زيادي دارد؛ اما متاسفانه برخي آشپزها؛ مواد مغذي اين خورش را فداي طعم آن كرده و سبزي خورش را آنقدر سرخ مي‌كنند تا در نهايت به تفاله‌اي معطر دست يابند؛ غافل از آن‌كه اين تفاله‌ها روغن زيادي را به خود جذب كرده و سمي مي‌شود. از طرفي جا انداختن طولاني‌مدت اين خورش‌ها در حرارت بالاي پخت موجب تخريب مواد مغذي تركيبات آن مي‌شود. نكته مهم‌تر آن‌كه برخي طبخ‌كنندگان تكايا و هيات‌ها طي پخت به منظور جاافتادن و بهترشدن رنگ خورش از گذاشتن در ديگ خودداري مي‌كنند كه اين عمل موجب تخريب ويتامين‌هاي سبزي در مجاورت هوا مي‌شود.

بنابراين ازسرخ‌كردن و جاانداختن طولاني‌مدت اين خورش خودداري كنيد و بدانيد سبزي‌ها داراي ويتامين‌هاي حساسي است كه به محض خردشدن در مجاورت هواي محيط تخريب و كم‌ارزش مي‌شود.

بيشترين نوشيدني‌هايي كه در ايام محرم نذر مي‌شود چاي، شير و شربت است؛ اين نوشيدني‌ها بخصوص در دهه اول محرم توسط عزاداران و دسته‌جات سينه‌زني به‌كرات استفاده مي‌شود. بنابراين چنانچه نذر شما شير، شربت، كاچي، فرني يا شله‌زرد است از زياد شيرين‌كردن آن خودداري كنيد، چرا كه نذري‌هاي شيرين براي عزاداران مبتلا به ديابت، اضافه‌وزن و البته افراد سالم مخاطره‌آميز است. براي تهيه چاي نيز حتما آن را دم كنيد و از مصرف چاي كيسه‌اي عطري با رنگ و بوي قوي بپرهيزيد.